📚 Handleiding Archimedes Edu
Stap-voor-stap voor de docent

Wat Archimedes Edu onderscheidt

Archimedes Edu maakt toetsen, kijkt ze na en houdt de cijfers bij — eerlijk, grondig, en met kennis van het Nederlandse onderwijs. Het oordeel blijft altijd aan jou.

Eerlijk beoordelen — Acht leerlingprofielen sturen het nakijken: bij dyslexie tellen spelfouten anders per vak, bij dyscalculie telt een juiste aanpak ook zonder juist eindantwoord, bij NT2 en doof tellen taalfouten niet mee. Een apart signaal geeft aan wanneer een leerling waarschijnlijk meer inzicht heeft dan uit de formulering blijkt. → Ondersteuning voor leerlingen met een profiel
Grondig nakijken — Rekenwerk wordt exact nagerekend met een eigen wiskundige motor, niet met AI. Werkstukken worden op elf punten gecontroleerd op authenticiteit, met verantwoordingsvragen voor het gesprek. → Extra rekencontrole · VO — Plagiaat en authenticiteit
Compleet voor het Nederlandse onderwijs — Een volwaardige mbo-omgeving van SBB-kwalificatiedossier tot examendossier, en ISK-normering tegen het ERK-streefniveau per uitstroomprofiel. → MBO · ISK
De docent beslist — Elk voorstel wordt pas een cijfer als jij accordeert. → Verantwoord gebruik

Deel A — Voor alle onderwijssoorten

Het dagelijkse werk: toetsen maken, afnemen, nakijken en cijfers.

🌐 Hoe werkt het systeem?

Archimedes Edu werkt volledig via internet — er hoeft niets geïnstalleerd te worden. Zowel jij als de leerlingen openen gewoon een browser en gaan naar onze website. Alles wordt veilig opgeslagen op onze beveiligde server in Nederland.

💡 Wat je nodig hebt: Een laptop of computer met internet en een moderne browser (Chrome, Firefox, Edge of Safari).

🤖 Werken met kunstmatige intelligentie (AI)

Archimedes Edu maakt gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) om je werk te ondersteunen. Het is belangrijk dat je — en waar relevant ook je leerlingen — weet wanneer AI wordt ingezet en wat dat betekent. Deze paragraaf legt dat helder uit.

Waar zit de AI in het systeem?

Op drie plekken speelt AI een rol. Je herkent ze in het systeem aan de vermelding dat een resultaat AI-gegenereerd of door AI beoordeeld is:

Toetsvragen makenDe AI kan vragen voorstellen op basis van een onderwerp of van leerstof die je uploadt.
NakijkenDe AI beoordeelt de antwoorden van leerlingen en geeft per vraag een score met toelichting.
Feedback en toelichtingDe uitleg bij een beoordeling wordt door AI opgesteld.

Wat je moet weten

• Je werkt met een AI-systeem. Voorgestelde vragen, beoordelingen en toelichtingen zijn door AI gegenereerd, niet door een mens.
• AI kan zich vergissen. Een AI-beoordeling is een voorstel, geen eindoordeel. De AI kan een antwoord verkeerd inschatten, context missen of een fout modelantwoord hanteren.
• De leerling weet dat er AI wordt gebruikt. Wees hier open over naar je klas; dat hoort bij verantwoord gebruik.

⚠️ Belangrijk: AI-uitkomsten zijn altijd een hulpmiddel. Zie de volgende paragraaf voor jouw rol en verantwoordelijkheid.

🎓 Verantwoord gebruik — jouw rol als docent

De AI is in Archimedes Edu een gelijkwaardig hulpmiddel, geen vervanger van jouw professionele oordeel. Jij blijft de vakinhoudelijke eindverantwoordelijke. Het systeem is er bewust op ingericht dat er niets definitief wordt zonder dat jij het hebt gecontroleerd en geaccordeerd.

Wat de AI wél doet

• Vragen voorstellen en een concept-correctiemodel aanleveren
• Antwoorden van leerlingen lezen (ook handgeschreven) en beoordelen
• Een score met toelichting per vraag voorstellen
• Rekenwerk deterministisch verifiëren en veelvoorkomende misvattingen signaleren

Wat de AI niet doet

• Het eindcijfer zelfstandig vaststellen — dat doe jij, door te accorderen
• Jouw correctiemodel overrulen — jij stelt het definitieve model vast en past het aan
• Zonder jouw controle cijfers naar de cijferlijst wegschrijven

Wat er van jou wordt verwacht

• Controleer de door AI voorgestelde vragen vóór afname.
• Controleer de AI-beoordeling per leerling vóór het accorderen; pas scores aan waar nodig (✏️).
• Accordeer bewust — met accorderen neem jij de verantwoordelijkheid voor het resultaat.
• Wees transparant naar leerlingen en ouders dat AI wordt ingezet als hulpmiddel bij het nakijken.

💡 Twijfel je over een AI-beoordeling? Dan telt jouw oordeel. Pas de score aan of herbeoordeel de vraag zelf — dat is precies waar de accordeer-stap voor bedoeld is.

📋 Voorbereiding (eenmalig)

1 Inloggen als docent
Ga naar https://archimedes-edu.nl en log in met je e-mailadres en wachtwoord. Bij je eerste login word je gevraagd een nieuw wachtwoord in te stellen.
2 Klassen aanmaken
Ga naar Leerlingen → klik + Nieuwe klas → voer de klasnaam en niveau in.
Daarna upload je de leerlingenlijst via het uploadformulier eronder.
💡 Je kunt namen direct plakken vanuit Excel of Word — één naam per regel.
3 Toets aanmaken
Ga naar Toets maken → kies uit drie manieren:
• 🤖 Genereer met AI — vragen op onderwerp en niveau, zonder jouw materiaal
• 📄 Genereer vanuit eigen leerstof — de vragen komen uitsluitend uit jouw materiaal
• 🔀 Combineer eigen leerstof met AI — jouw materiaal als basis, de AI vult aan
Controleer daarna de vragen: je kunt zelf vragen toevoegen of verwijderen voordat je de toets opslaat.
💡 De keuze bepaalt ook hoe strikt er wordt nagekeken — zie de sectie "Eigen leerstof als bron voor het maken van een toets".

🏫 Op school — WiFi en netwerk

Archimedes Edu werkt via internet. Zorg dat:

WieWat
DocentVerbonden met school WiFi of eigen 4G/5G hotspot
LeerlingenVerbonden met school WiFi
IT-afdeling schoolarchimedes-edu.nl op de whitelist zetten (niet geblokkeerd door firewall)
⚠️ Sommige scholen blokkeren externe websites. Geef de IT-afdeling dit adres door: archimedes-edu.nl — dit moet toegankelijk zijn voor alle leerlingen.

📚 Drie verschillende manieren om toetsen te maken — en wat dat betekent voor het nakijken

Je kunt je eigen lesmateriaal gebruiken als basis voor een toets: upload een PDF of Word-bestand, of plak de tekst. Je geeft er het vak en het onderwerp bij op.

1 Drie manieren om een toets te maken
• 🤖 Genereer met AI — de AI maakt vragen op onderwerp en niveau, zonder jouw materiaal.
• 📄 Genereer vanuit eigen leerstof — de vragen komen uitsluitend uit het materiaal dat jij aanlevert.
• 🔀 Combineer eigen leerstof met AI — jouw materiaal is de basis, en de AI mag aanvullen met eigen kennis.
2 Je materiaal wordt omgezet in vragen
Het systeem haalt uit je aangeleverde materiaal de opdrachten en vragen, en bewaart alleen die gestructureerde versie. De oorspronkelijke brontekst wordt niet opgeslagen.
3 Herkomst-bewust nakijken — de docent houdt de regie
Koos je 📄 vanuit eigen leerstof, dan kijkt het systeem strikt na: alleen tegen het door jou geaccordeerde correctiemodel én jouw leerstof, niet met algemene kennis daarbuiten. Geeft een leerling een antwoord dat correct is maar buiten jouw leerstof valt — ook al klopt het op zichzelf — dan krijgt dat geen punten, maar verschijnt de melding "VOORLEGGEN AAN DOCENT". Jij beslist dan of het alsnog punten krijgt.
💡 Zo geeft de AI nooit buiten jouw lesstof om punten weg. Een antwoord dat gewoon fout of onzinnig is, blijft trouwens gewoon fout — dat wordt niet voorgelegd.
4 Bij "combineren" en bij een gewone AI-toets
Koos je 🔀 combineren, dan geldt jouw leerstof als basis maar mag de AI aanvullen met eigen kennis — het nakijken is dan minder strikt. Bij een 🤖 gewone AI-toets is het correctiemodel de maatstaf.
💡 Kortom: hoe meer je op je eigen leerstof leunt, hoe strikter het systeem binnen díé stof blijft — en hoe vaker het twijfelgevallen aan jou voorlegt in plaats van er zelf over te beslissen.
5 Denkniveau vooraf bepalen (Bloom, met RTTI als bijschrift)
Boven de drie knoppen staat de denkniveau-kiezer. Daarmee bepaal je vooraf hoe de vragen over de zes denkniveaus verdeeld worden — van onthouden en begrijpen tot analyseren, evalueren en creëren. Deze keuze geldt voor alle drie de manieren van maken: de toets wordt op de door jou gekozen verdeling samengesteld.
Voor VO, MBO en ISK werkt dit via hetzelfde scherm. Maak je op deze plek een gewone toets voor het MBO of voor een ISK-klas, dan stel je de denkniveaus op precies dezelfde manier in als bij het VO.
💡 Je stelt hier het cognitieve niveau in; de passende vraagvorm kiest het systeem daarbij. Bij het nakijken houdt het systeem dezelfde niveaus aan, zodat je per leerling terugziet hoe hij op elk niveau scoort — dat vind je terug in het leerling-dossier.

🔀 Meerdere versies van een toets (varianten)

Wil je spieken tegengaan? Maak varianten van dezelfde toets: dezelfde leerstof, maar andere vragen. Zo heeft niet iedereen exact dezelfde toets voor zich.

1 Maak een variant
Open een toets en klik op variant maken. Het systeem genereert automatisch een nieuwe versie (variant a, b, c…) met nieuwe vragen over dezelfde stof.
💡 De variant opent meteen zodat je de vragen kunt controleren, net als bij een gewone toets.
2 Afnemen
Neem de varianten af zoals elke andere toets. Handig bij leerlingen naast elkaar, of voor een inhaaltoets met andere vragen dan het origineel.

📄 Bronnenblad printen

Heeft je toets vragen bij een bron — een kaart, grafiek, afbeelding of tekst? Dan kun je een bronnenblad maken: één overzicht met alle bronnen die bij de vragen horen, om aan de leerlingen te geven.

1 Print of download het bronnenblad
Kies bij de toets de optie Bronnenblad. Je kunt het printen of als bestand downloaden. De leerlingen gebruiken het blad bij het beantwoorden van de vragen.
💡 Heeft een toets geen afbeeldingen of bronnen bij de vragen, dan meldt het systeem dat er geen bronnenblad is — dat is normaal, niet elke toets heeft bronnen.

🎓 Schoolexamens afnemen

Naast gewone toetsen kun je een schoolexamen afnemen: een formeel examen dat meetelt voor het PTA (Programma van Toetsing en Afsluiting), met extra waarborgen voor een eerlijke, controleerbare afname.

1 Schoolexamen aanmaken
Ga naar de Schoolexamen-pagina en klik 🎓 Schoolexamen aanmaken. Vul de gegevens in en bevestig de PTA-koppeling.
2 Afname starten en vergrendelen
Start de afname als de leerlingen klaarzitten. Na afloop vergrendel je het examen, zodat er niets meer aan gewijzigd kan worden — belangrijk voor de examenstatus.
3 Bijzonderheden vastleggen
Gebeurt er iets tijdens de afname? Je kunt een irregulariteit melden (bijv. een verstoring of vermoeden van fraude) en een bezwaar van een leerling registreren. Zo is alles netjes gedocumenteerd voor de examencommissie.
💡 Het schoolexamen volgt strengere bewaarregels dan een gewone toets — de resultaten blijven bewaard volgens de examenafspraken van je school.

🚀 Een toetssessie starten

1 Ga naar Sessie
Klik op Sessie in het menu bovenaan.
2 Selecteer de toets
Kies in het dropdown menu de toets die je wilt afnemen. Je ziet direct hoeveel vragen de toets heeft en hoeveel punten.
3 Selecteer de klas(sen)
Vink de klas aan die de toets maakt. Je kunt meerdere klassen tegelijk selecteren.
4 Stel in (optioneel)
• Tijdslimiet — laat leeg voor geen tijdslimiet
• Schermtoezicht — detecteert als leerlingen van tabblad wisselen
5 Klik op 🚀 Sessie aanmaken
Je krijgt nu:
• Een Toegangscode (bijv. 32OYSC) — deze geef je aan de leerlingen
• Een Sessie ID — voor intern gebruik
Klik daarna op ▶ Start sessie om de sessie te activeren.
6 Geef de leerlingen de toegangscode
Schrijf de toegangscode op het bord of projecteer hem. Zie hieronder wat de leerlingen moeten doen.

👨‍🎓 Wat de leerlingen doen

Instructies voor leerlingen — schrijf dit op het bord:
  1. Open je browser (Chrome, Firefox, Edge of Safari)
  2. Ga naar: https://archimedes-edu.nl/sessie.html
  3. Voer je leerlingcode in (staat op je rooster of geef ik je)
  4. Voer de toegangscode in: ← zie bord
  5. Klik op Verbinden
  6. De toets start automatisch
⚠️ Leerlingen mogen tijdens de toets niet van tabblad wisselen of een ander venster openen — dit wordt gedetecteerd.

🖥️ Tijdens de toets

1 Monitor starten
Klik op ▶ Monitor starten in het Klassenmonitor scherm rechts. Je ziet per leerling de voortgang in real-time.
2 Toets stoppen
Klik op ⏹ Stoppen als de tijd om is of iedereen klaar is. De toets wordt dan automatisch nagekeken door AI. Je ziet de melding: "✅ Sessie gestopt en nagekeken!"

✅ Nakijken en accorderen

1 Naar nakijken gaan
Klik op 📋 Naar nakijken → of ga naar het Nakijken tabblad. Je ziet een overzicht van alle leerlingen met hun scores en cijfers.
2 Controleer per leerling
Klik op een leerlingnaam 🔍 om de details te zien:
• Elke vraag met het antwoord van de leerling
• Het modelantwoord
• De AI-beoordeling met toelichting
• De toegekende score
3 Score aanpassen (indien nodig)
Klik op het ✏️ icoontje naast een score om die handmatig aan te passen. Voeg optioneel een opmerking toe.
4 Accorderen
• Per leerling: klik ✅ Accordeer
• Alle leerlingen tegelijk: klik ✅ Alles accorderen & vastleggen
💡 Met accorderen bevestig je dat je de AI-beoordeling hebt gecontroleerd en akkoord bent. Vanaf dat moment is het jouw oordeel dat telt.
5 De cijfers komen in de cijferlijst
Zodra je accordeert, worden de cijfers automatisch vastgelegd in de officiële cijferlijst van de klas. Dit gebeurt bij elke manier van nakijken — of je nu digitaal nakijkt, een scan verwerkt, of met een correctiemodel klassikaal nakijkt.
💡 Cijfers voor een mondelinge overhoring of een werkstuk/scriptie — die je zelf beoordeelt — voer je met de hand in: maak een kolom van het type Mondeling of Werkstuk aan en klik op het vakje van de leerling om het cijfer te typen.

🧮 Extra rekencontrole bij exacte vakken

Bij wiskunde en scheikunde doet het systeem een extra, waterdichte rekencontrole bovenop het gewone AI-nakijken. AI is namelijk niet altijd betrouwbaar in rekenen; deze controle rekent met echte wiskunde en geeft zekerheid waar dat kan.

1 Wat het controleert bij wiskunde
• Of een antwoord wiskundig gelijk is aan het modelantwoord, ook al staat het anders geschreven — bijvoorbeeld 2(x+3) en 2x+6 worden als gelijk herkend.
• Bij los op-vragen: of de oplossingen die de leerling gaf de vergelijking echt oplossen (en of er geen ontbreekt).
2 Wat het controleert bij scheikunde
• Of een reactievergelijking klopt (kloppende atoombalans), en zo nodig wat de juiste coëfficiënten zijn — bijvoorbeeld 2 H₂ + O₂ → 2 H₂O.
• Of een berekende molaire massa klopt.
+ Waar het systeem óók op let
Naast het bovenstaande controleert het systeem bij exacte vakken ook:
• Of het antwoord de juiste eenheid heeft (bijvoorbeeld: geen seconden waar meters gevraagd zijn).
• Of het aantal significante cijfers passend is.
• Bij een uitgeschreven berekening: of de tussenstappen kloppen, zodat je ziet wáár een eventuele fout zit — niet alleen dát er een fout is.
• Of een antwoord past bij een bekende denkfout; dan verschijnt een voorzichtige hint, zodat je gericht feedback kunt geven.
💡 Dit alles staat, net als de rest, in dienst van jouw oordeel: het wijst je snel de weg, maar jij beslist.
3 Hoe je het ziet
Bij zulke vragen verschijnt in de beoordeling een korte opmerking die begint met REKENKERN-RAPPORT. Die helpt je in één oogopslag zien of het rekenwerk klopt, zodat je sneller kunt nakijken.
💡 Deze controle verandert het cijfer niet automatisch en vervangt jouw oordeel niet. Het is een extra zekerheid — jij houdt altijd het laatste woord.
4 Waarom je het niet overal ziet
Bij sommige onderwerpen doet deze extra controle bewust niet mee — bijvoorbeeld bij natuurkunde-formules of ingewikkelde scheikunde-berekeningen (zoals omrekenen met mol en massa). Daar is een automatische controle niet betrouwbaar genoeg, en een onterechte "fout"-melding zou erger zijn dan geen melding.
💡 Bij die vragen kijkt het systeem gewoon na zoals bij alle andere vragen — er gaat niets verloren, je krijgt alleen geen extra rekenopmerking.
💡 Bij leerlingen met dyscalculie helpt deze rekencontrole extra: doordat het systeem het rekenwerk apart verifieert, kan het onderscheiden of de leerling de methode beheerst maar een rekenfout maakt, of de aanpak zelf nog niet beheerst. Dat verschil komt terug in de toelichting, zodat een zuivere rekenfout niet onterecht zwaar telt. (Zie ook "Ondersteuning voor leerlingen met een profiel".)

📷 Handgeschreven toetsen nakijken (scan)

Naast digitaal afnemen kun je ook handgeschreven toetsen laten nakijken. Je scant of fotografeert de ingevulde bladen, en de AI herkent automatisch per leerling en kijkt na — daarna controleer en accordeer je precies zoals bij een digitale toets.

1 Ga naar Nakijken
Klik op ✅ Nakijken in het menu. Kies de optie om gescande toetsen te verwerken (de stapelscan).
2 Upload één PDF met alle bladen
Sleep de PDF naar het vak of klik om te uploaden. Zet alle gescande proefwerken in één PDF — de AI herkent automatisch welk blad bij welke leerling hoort.
💡 Geen scanner bij de hand? Gebruik de knop 📷 Open scanner → om met je telefoon of tablet te fotograferen.
3 Controleren
Het systeem toont per leerling welk blad het herkende. Controleer of de koppeling klopt voordat je verder gaat.
4 Nakijken
De AI kijkt de antwoorden na. Je ziet per vraag de score, net als bij digitaal nakijken. Je kunt scores aanpassen met het ✏️ icoontje en desgewenst op de scan tekenen (annotaties) om iets aan te wijzen.
5 Goedkeuren en vrijgeven
Keur de resultaten goed en geef ze vrij. De cijfers komen — net als bij digitaal nakijken — automatisch in de cijferlijst.
💡 Met de knop 📷 Scans beheren & verwijderen kun je eerdere scans terugvinden of opruimen.
Let op bij minder goed leesbare scans. Het systeem schat automatisch in hoe goed het handschrift te lezen is. Is een scan minder goed leesbaar, dan laat het systeem een paar extra controles bewust weg: de automatische rekencontrole, het onderschatting-signaal en de extra duiding bij een profiel (zoals dyslexie of dyscalculie). Dat is een veiligheidskeuze — bij onzeker herkend handschrift zou zo'n controle de scanner beoordelen in plaats van de leerling. De gewone beoordeling en de puntentelling gaan gewoon door; alleen die extra's schakelen uit.
💡 Wil je die extra controles tóch? Zorg voor een scherpe, rechte scan met goed contrast. Of corrigeer eerst de herkende tekst en gebruik daarna de herbereken-knop — dan draaien de controles alsnog.

📅 Afwezige leerlingen en inhaaltoetsen

Was een leerling afwezig bij de toets? Dan markeer je dat, zodat er geen cijfer wordt gemist en er automatisch een inhaaltoets klaarstaat.

1 Markeer als afwezig
In het nakijk-overzicht staat naast elke leerling een knop AFW. Klik die bij de afwezige leerling. Het systeem maakt dan automatisch een inhaaltoets-registratie aan.
2 Wat je ziet in de cijferlijst
Bij die leerling staat in de cijferlijst AFW in plaats van een cijfer, met de melding dat er een inhaaltoets openstaat. Zo raakt niemand zoek.
3 De inhaaltoets afnemen
Laat de leerling de toets later inhalen (digitaal of op papier). Je kunt een overzicht van alle openstaande inhaaltoetsen bekijken, zodat je niets vergeet.
💡 Zet in je meldingen Openstaande inhaaltoetsen aan, dan word je eraan herinnerd.
4 Cijfer vastleggen
Zodra de leerling de inhaaltoets heeft gemaakt en je die hebt nagekeken en geaccordeerd, vervangt het cijfer automatisch de AFW-markering in de cijferlijst.

🌍 Ondersteuning voor leerlingen met een profiel

Je kunt per leerling een of meer profielen aanzetten in de leerlingenadministratie. Het nakijken houdt daar dan rekening mee. Profielen kunnen worden gecombineerd (een leerling kan bijvoorbeeld zowel dyslexie als NT2 hebben).

De ondersteuning werkt twee kanten op. Bij het nakijken houdt het systeem rekening met het profiel — hieronder per profiel beschreven. Bij het maken van de toets zijn er aanpassingen in de weergave (zoals lettertype, tekstgrootte en regelafstand), en daarnaast extra tijd en voorlezen. Die laatste twee vragen wel een geschikte setting: extra tijd is niet altijd mogelijk in een gewone klassensituatie, en voorlezen kan alleen als de leerling daarvoor apart kan zitten, bijvoorbeeld met een koptelefoon (deze voorleesfunctie is nog in bewerking).

• Dyslexie
Spelfouten wegen mild mee, passend bij het vak. Fouten die de betekenis veranderen blijven wel meetellen.
Bij de afname: het OpenDyslexic-lettertype en ruimere regelafstand.
• Dyscalculie
Bij rekenen wordt onderscheiden of een leerling de methode beheerst maar een rekenfout maakt, of de aanpak zelf nog niet beheerst. Dat verschil komt terug in de toelichting.
• NT2 (Nederlands als tweede taal)
Voor nieuwkomers en anderstalige leerlingen. De inhoud wordt gewoon en streng beoordeeld, maar de taalvorm wordt apart gewogen: een goed antwoord in nog onvolmaakt Nederlands wordt niet dubbel afgestraft.
Bij de afname: een iets grotere tekst.
• Doof
Taalfouten in het Nederlands worden bij het nakijken niet aangerekend; de inhoud telt. Voor veel dove leerlingen is Nederlands een tweede taal na de Nederlandse Gebarentaal.
• ADHD
Het nakijken beoordeelt de inhoud, niet de presentatie — een rommelig opgeschreven maar inhoudelijk goed antwoord telt gewoon mee.
• Autisme
Wanneer de situatie zich voordoet, wordt een letterlijke interpretatie goedgerekend.
Bij de afname: een ruimere regelafstand.
• LVB (licht verstandelijke beperking)
Het nakijken beoordeelt alleen de inhoud, niet de taal of spelling. Zo telt begrip van de stof, ook als het opschrijven moeizaam gaat.
Bij de afname: een grotere tekst en ruimere regelafstand.
• Blind en slechtziend
De toets en de weergave worden toegankelijk gemaakt voor schermlezers en vergroting, zodat de leerling de toets zelfstandig kan maken.

Zo wordt elke leerling beoordeeld op wat de leerling écht laat zien, en kan de toets gemaakt worden op een manier die bij de leerling past.

💡 Een profiel maakt het nakijken eerlijker; het verlaagt nooit de inhoudelijke eis.

🗣️ Taalniveau-inschatting bij NT2-leerlingen

Heeft een leerling het NT2-profiel én levert die genoeg geschreven tekst in, dan maakt het systeem naast het gewone nakijken ook een korte taalniveau-inschatting, te vinden bij de details van de leerling.

1 Wat je ziet
• Een geschat ERK-niveau (bijvoorbeeld A2 of B1) op basis van het geschreven werk
• Een kort commentaar op maat: wat gaat goed en wat is een logische volgende stap in de taalontwikkeling
2 Hoe je het gebruikt
Dit is een hulpmiddel om de taalontwikkeling te volgen — het staat los van het cijfer. Jouw eigen inschatting blijft leidend.
💡 De taalinschatting kijkt vooral naar de geschreven taalvaardigheid. Lezen, luisteren en spreken worden hiermee niet apart gemeten.

📋 Het leerling-dossier

In de cijferlijst is de naam van elke leerling aanklikbaar. Klik erop en je opent het leerling-dossier: een overzicht van al het nagekeken werk van die leerling, op één plek en op volgorde van tijd. Zo zie je in één oogopslag hoe een leerling ervoor staat.

1 Wat je ziet
• Per toets of werkstuk: de titel, de datum en het cijfer
• Waar het speelt: een signaal dat het inhoudelijke begrip van de leerling mogelijk sterker is dan de taalvorm doet vermoeden

Het onderschatting-signaal — wat het wél en niet is

Bij het nakijken let het systeem er apart op of een leerling de stof begrijpt, ook als de verwoording nog zwak is (bijvoorbeeld door een taalbarrière, dyslexie of omdat Nederlands niet de moedertaal is). Als dat zo lijkt, verschijnt er een kort signaal met een onderbouwing: waaruit blijkt dat het begrip er wél is.

Dit is een observatie, geen oordeel. Het systeem telt alleen op hoe vaak het iets opmerkt (bijvoorbeeld "bij 2 van de 6 toetsen een signaal"). Wat je ermee doet, bepaal jij: jij kent de leerling en weegt of het klopt. Het signaal verlaagt nooit een cijfer en neemt nooit een conclusie voor je.

💡 Het dossier werkt voor elke leerling — of het nu om gewone toetsen, scans, of werkstukken/scripties gaat, en zowel in het voortgezet onderwijs als het mbo.

Denkniveaus — waar het goed en minder goed gaat

Onder in het dossier zie je hoe de leerling scoort op de zes denkniveaus, elk met een percentage en een balk. Voor de reproductie een 85%, voor transfer een 45% — dan kent de leerling de stof wel, maar past hem nog niet toe in een nieuwe situatie. Dat is wat een cijfer op zichzelf niet laat zien.

Bij elk niveau staat een RTTI-letter als bijschrift (R, T1, T2, I), en het aantal vragen waarop dat percentage rust. Rust een niveau maar op één vraag, dan zie je dat meteen en weet je dat je er niet te veel aan moet ophangen. Had de toets een bepaald niveau niet, dan staat er "niet gevraagd" — geen valse nul.

Het beeld is beschrijvend, geen oordeel: de cijfers staan er, de conclusie trek je zelf. Hoe meer toetsen eronder liggen, hoe betrouwbaarder het beeld.

De denkniveaus komen mee ongeacht hoe je de toets nakijkt — of dat nu een digitale toets is, een ingescande papieren toets, nakijken met een correctiemodel, of nakijken op basis van tekst. In alle gevallen wordt per vraag bijgehouden op welk niveau de leerling scoorde.

📊 Cijfers exporteren naar Magister / Somtoday

1 Ga naar Cijferlijst → selecteer klas en vak
2 Klik op ⬇ Export CSV ▾. Kies bovenin welke toets je wilt exporteren — of Alle toetsen voor de hele lijst.
💡 Wil je na een toets alleen dat ene cijfer doorsturen? Kies dan die toets. Zo stuur je niet steeds de hele lijst opnieuw naar Magister of Somtoday.
3 Kies het formaat: Magister CSV of Somtoday CSV (of Standaard CSV voor een universeel bestand)
4 Importeer het bestand in Magister via Cijfers → Importeren → CSV uploaden

📅 Studiewijzer

Op de 📅 Studiewijzer-pagina kun je zelf een planning voor je klas bijhouden als je dat wilt — bijvoorbeeld wat er per week behandeld wordt of wanneer een toets plaatsvindt. Het is een hulpmiddel dat je naar eigen inzicht invult; het is niet verplicht.

🖨️ Printen en rapporten

Op verschillende plekken kun je overzichten printen of als bestand opslaan:

1 Wat je kunt printen of opslaan
• De toets zelf (bijvoorbeeld voor een papieren afname) — ook als echte PDF-download
• Een bronnenblad bij de toets
• Het correctiemodel — de toets mét modelantwoorden en puntenverdeling, om een papieren toets mee na te kijken
• De cijferlijst van de klas
• De resultatenlijst van een toets (alle leerlingen) of het rapport van een individuele leerling
💡 Behalve de toets (echte PDF) open je deze overzichten via de afdrukknop. Wil je een PDF? Kies dan in het printvenster van je browser bij bestemming “Opslaan als pdf”. Handig voor rapportvergaderingen, oudergesprekken of een papieren archief.

🗑️ Verwijderen en de prullenbak

Sommige verwijderde items kun je terughalen, andere niet. Het is belangrijk dat verschil te kennen voordat je iets weggooit.

1 Wat je wél kunt terughalen (prullenbak)
Verwijder je een toets of een bestand, dan belandt het in de prullenbak. Daar staat het klaar en kun je het met de knop ↩ Herstel weer terugzetten — zolang je de prullenbak niet hebt geleegd.
💡 De prullenbak vind je onder ⚙️ Beheer → Prullenbak. Pas als je daar op "definitief wissen" of "prullenbak leegmaken" klikt, is een item echt weg.
2 Wat je NIET kunt terughalen
• Een cijferkolom verwijderen wist ook alle bijbehorende cijfers, en dat kan niet ongedaan worden gemaakt — dit gaat niet via de prullenbak.
• Verwijderde scans kunnen niet worden hersteld (dit is een bewuste keuze om leerlinggegevens niet langer te bewaren dan nodig).
💡 Twijfel je bij een cijferkolom of een scan? Verwijder niet, maar laat het staan. Het systeem vraagt bij definitieve acties altijd eerst om een bevestiging.

⚙️ Beheer & Instellingen

Onder ⚙️ Beheer in het menu vind je je persoonlijke instellingen en het beheer van je gegevens, verdeeld over drie groepjes.

1 Account
• Toegankelijkheidsinstellingen — pas de leesbaarheid en bediening van je eigen scherm aan: bijvoorbeeld een grotere letter, meer regelafstand, een dyslexie-vriendelijke weergave, grote knoppen of een rustige weergave. Dit geldt voor jou als docent; de ondersteuning bij het nakijken van leerlingen stel je apart in bij Leerlingen (zie "Ondersteuning voor leerlingen met een profiel").
• Wachtwoord wijzigen — stel hier een nieuw wachtwoord in.
2 Gegevens
• Prullenbak leegmaken — zie de sectie "Verwijderen en de prullenbak". Let op: leeggemaakte items zijn niet meer terug te halen.
• Scans beheren & verwijderen — zie de sectie "Handgeschreven toetsen nakijken (scan)".
• Notificaties — kies welke meldingen op je dashboard verschijnen: nakijk-achterstand (sessies ouder dan 3 dagen), openstaande inhaaltoetsen, agenda-reminders, en signalen bij lage cijfers. Je zet ze per stuk aan of uit.
3 Juridisch
• Verwerkersakkoord uploaden — hier kun je een met je school afgesproken verwerkersakkoord uploaden. Het bijbehorende modeldocument is op te vragen bij Archimedes.
💡 Werk je met leerlinggegevens namens een school, dan regel je de verwerkersafspraken met je school of schoolbestuur. Neem bij vragen hierover contact op via info@archimedes-edu.nl.

Deel B — Per onderwijssoort

Wat er specifiek bijkomt voor het VO, het mbo en de ISK.

🔍 VO — Plagiaat en authenticiteit bij werkstukken

Een profielwerkstuk, scriptie of praktische opdracht beoordeel je als docent zelf — het cijfer blijft jouw oordeel. Wat Archimedes hierbij toevoegt, is een onafhankelijke controle op authenticiteit: is dit werk van de leerling zelf? Het systeem signaleert, de docent beoordeelt het resultaat.

💡 Waarom beoordeelt het systeem de inhoud niet? Voor het profielwerkstuk bestaat geen landelijke beoordelingsnorm — DUO stelt daar geen regels voor, en elke school hanteert een eigen beoordelingsmodel, vaak per profiel of vaksectie verschillend. Ook het proces (logboek, begeleidingsgesprekken, presentatie) telt bij veel scholen mee. Dat kan een systeem niet zien. Daarom doet Archimedes hier bewust alleen de authenticiteitscontrole.
1 Maak een opdracht aan
Klik op 🔍 VO in het menu en ga naar het tabblad 📋 Opdrachten. Maak daar een opdracht aan (bijvoorbeeld Profielwerkstuk 2026), met klas, omschrijving en het minimale aantal versies dat je wilt zien.
💡 Meerdere versies laten inleveren is zinvol: het systeem vergelijkt de versies onderling en ziet of een werkstuk geleidelijk groeit of plotseling af is.
2 Lever het werkstuk in
Ga naar 📎 Werkstuk analyseren, kies de opdracht en voer de leerling in. Je kunt een PDF of Word-bestand slepen of uploaden, of de tekst plakken. De analyse duurt ongeveer 15 tot 30 seconden.
3 Bekijk het rapport
Onder 📊 Rapporten vind je de uitslag: een eindscore en een kaart met 11 onafhankelijke signalen — coherentie, lexicale analyse, kennisspecificiteit, versievergelijking, stilometrie, metadata en schrijftempo, bronverificatie, peer-kalibratie, webplagiaat, AI-detectie (Copyleaks) en taalregister.
Bij een lange tekst zie je ook het verloop over de tekst: per deel een score, zodat je ziet of één hoofdstuk afwijkt van de rest.
💡 De eindscore is de hoogste deel-score, niet het gemiddelde. Eén overgenomen hoofdstuk verdwijnt zo niet in een gemiddelde. Signalen die niet konden draaien worden apart vermeld — dat betekent niet "geen risico", alleen dat die controle niet is uitgevoerd.
4 Vragen voor het gesprek
Zijn er vermoedens van plagiaat, dan stelt de AI onder het tabblad ❓ Vragen aanvullende verantwoordingsvragen op, toegespitst op dit werkstuk. Die kun je gebruiken in het gesprek met de leerling: laat de leerling toelichten hoe bepaalde passages tot stand zijn gekomen.
💡 Een signaal is geen bewijs van fraude — het is een aanleiding voor een gesprek. Het oordeel ligt altijd bij jou. Het cijfer voer je zelf in via een Werkstuk-kolom in de cijferlijst.

💼 MBO — beroepsonderwijs

Voor het mbo heeft Archimedes Edu een eigen omgeving. De reden is het kwalificatiedossier: anders dan in het voortgezet onderwijs ligt landelijk vast wat een student moet kennen en kunnen, uitgewerkt in kerntaken, werkprocessen en competenties. Daardoor kan het systeem hier wél inhoudelijk meebeoordelen — tegen een norm die niet door Archimedes is bedacht, maar door de branche is vastgesteld.

💡 Toetsen voor algemene vakken (Nederlands, Engels, rekenen, burgerschap) maak je gewoon met de 📝 Toets maken-generator, net als in het VO. Kies daar het mbo-niveau. De MBO-omgeving hieronder gaat over het beroepsgerichte deel: bewijsstukken, portfolio's en stageverslagen.

1. Kwalificatiedossiers klaarzetten (SBB)

• Opleidingen importeren
Klik in het 💼 MBO-scherm op 🗂️ Opleidingen (SBB). Je haalt kwalificatiedossiers rechtstreeks uit het officiële SBB-register. Dat kan op twee manieren: de volledige catalogus importeren (alle kwalificaties uit alle 19 sectoren, in één keer) of een losse opleiding ophalen op CREBO-nummer.
💡 Bestaande opleidingen worden bijgewerkt, niet gedupliceerd. Je kunt de import dus later herhalen als er een nieuw cohort is.
• Zoeken in gewone taal
Bij het kiezen van een opleiding kun je zoeken zoals je het zegt — het systeem vertaalt docent-spreektaal naar de officiële SBB-termen. Je hoeft de exacte dossiernaam dus niet te weten.

2. Opdrachten maken

• Nieuwe opdracht
Via ➕ Nieuwe opdracht kies je de opleiding, het niveau en het werkproces waar de opdracht bij hoort. Het systeem toont welke competenties bij dat werkproces horen, zodat je gericht kunt kiezen.
• AI-voorstel
Je kunt de opdracht zelf schrijven of een voorstel laten genereren op basis van het werkproces en het niveau. Het voorstel is een startpunt: je past het aan tot het bij jouw klas en praktijksituatie past.
• Opdracht meegeven
Een opdracht kun je als PDF downloaden om aan studenten of het leerbedrijf te geven. In het 📋 Archief Gemaakte Opdrachten vind je alles terug wat je eerder hebt gemaakt.

3. Bewijsstukken indienen en beoordelen

• Wat je kunt indienen
Open een opdracht en dien het bewijs van de student in: een portfolio, verslag of bewijsstuk als tekst, of een bestand (PDF, Word, foto — de tekst wordt automatisch ingelezen). Ook een BPV-/stageverslag kan hier terecht.
💡 Een video als bewijs kun je uploaden en bekijken, maar die wordt niet automatisch beoordeeld — dat doe je zelf.
• Hoe er beoordeeld wordt
Het bewijs wordt beoordeeld per competentie, met een oordeel O / V / G / U (onvoldoende, voldoende, goed, uitstekend) en een toelichting per competentie. Je ziet ook tegen welke norm is beoordeeld: het mbo-niveau, de leerweg, en de bijbehorende Dublin-descriptoren (kennis, vaardigheden, zelfstandigheid, verantwoordelijkheid) uit het NLQF-kader.
💡 Die transparantie is bewust: je kunt altijd nagaan waarom een oordeel is gegeven en of de gehanteerde norm klopt met wat jij van deze student in dit leerjaar verwacht.

4. Authenticiteitscontrole

• Draait automatisch mee
Bij elk ingediend bewijs voert het systeem een authenticiteitscontrole uit met 8 signalen: redeneerstructuur, woordgebruik, kennisspecificiteit, verantwoordingsvragen, bronnen, webplagiaat, AI-detectie (Copyleaks) en taalregister. Je hoeft daar niets voor aan te zetten.
💡 Waarom 8 en in het VO 11? Signalen als versievergelijking, stilometrie, metadata en peer-kalibratie hebben een reeks inleveringen of een vergelijkbare klasgroep nodig. Bij een los bewijsstuk is dat er niet, dus die controles zijn hier niet van toepassing.
• Hulpmiddel, geen oordeel
Het signaal beïnvloedt het competentie-oordeel niet. Het is bedoeld als hulpmiddel voor het gesprek tussen examinator en student. In het examendossier wordt het duidelijk gekaderd meegenomen: als automatisch gegenereerd signaal, uitdrukkelijk geen bewijs van fraude of plagiaat, en de examinator beoordeelt zelfstandig.

5. Vastleggen: tweede examinator en accorderen

• Tweede oordeel
Voor examinering is vaak een tweede examinator vereist. Je kunt een tweede oordeel laten vastleggen naast dat van jezelf, elk met eigen toelichting.
• Accorderen
Als het oordeel definitief is, accordeer je het. Daarmee ligt het vast en telt het mee in het dossier van de student.

6. Examenarchief

• Bewaren voor de examencommissie
Via 📦 Examenarchief bewaar je afgeronde beoordelingen. Het archief is doorzoekbaar, en per student kun je een volledig dossier als PDF downloaden — met de opdracht, het bewijs, de oordelen en het authenticiteitssignaal erbij.
💡 Handig bij een audit of een verantwoordingsgesprek met de examencommissie: alles staat in één document, met de norm waartegen is beoordeeld.

7. Leerlijnen en fasering

• Een leerlijn opbouwen
Onder 🗺️ Mijn Aangemaakte Leerlijnen kun je per opleiding uitwerken welke werkprocessen in welk leerjaar of fase aan bod komen. Zo zie je de opbouw over de hele opleiding in één overzicht.
• Dekkingscheck
De dekkingscheck laat zien of alle werkprocessen van het dossier ergens in je leerlijn terugkomen — en welke je nog mist. Zo voorkom je gaten in het programma.
• AI-voorstel en PDF
Je kunt een voorstel voor de fasering laten genereren als startpunt, met een onderbouwing waarom een werkproces in een bepaald jaar past. De leerlijn is als PDF te downloaden, bijvoorbeeld voor het opleidingsteam of de examencommissie.

🌍 ISK — nieuwkomers, NT2-normering en ERK-beeld

Voor de Internationale Schakelklas heeft Archimedes Edu een eigen normeringslaag. Je kiest bij het maken van een toets het uitstroomprofiel van de leerling. Dat doet twee dingen: de vragen worden afgestemd op het bijbehorende ERK-taalniveau, en bij het nakijken wordt de taalbeheersing tegen dat streefniveau gewogen — met taalcoulance op de vakinhoud, zodat een goed antwoord in nog onvolmaakt Nederlands niet dubbel wordt afgestraft.

💡 Het cijfer blijft gewoon bestaan. Het ERK-beeld komt ernáást, als extra informatie over waar de leerling taalkundig staat. Stel je geen profiel in, dan gedraagt de toets zich als een gewone VO-toets.

1. Waarom een uitstroomprofiel?

Een nieuwkomer die naar het praktijkonderwijs gaat, heeft een ander taalniveau nodig dan een leerling die doorstroomt naar het vwo of het hbo. De LOWAN/ITTA-indeling legt die streefniveaus vast. Alfabetisering is een voortraject; daarna zijn er drie leerroutes:

• Alfabetiseringstraject
Voor leerlingen die eerst moeten leren lezen en schrijven in het Latijnse schrift.
💡 Voor alfabetisering hanteert Archimedes bewust geen ERK-normering: daarvoor zijn de specialistische Cito-alfatoetsen. Je kunt hier wel toetsen afnemen en nakijken, maar er komt geen ERK-beeld bij.
• Route 1 — praktisch profiel
Uitstroom naar VSO, praktijkonderwijs, vmbo basis/kader of MBO entree (niveau 1).
• Route 2 — gemiddeld profiel
Uitstroom naar vmbo gl/tl of MBO niveau 2.
• Route 3 — theoretisch profiel
Uitstroom naar havo, vwo, MBO niveau 3/4, hbo of universiteit. Voor MBO 3/4 geldt het Staatsexamen NT2 Programma I; voor hbo en universiteit Programma II.

2. Een profiel instellen — bij het maken van de toets

1 Start een nieuwe toets
Ga naar Toets maken (met AI) of Eigen leerstof (jouw eigen materiaal, met of zonder AI).
2 Kies ISK als niveau
Kies bij Niveau de optie ISK. Er klapt dan een profielkeuze open.
3 Kies het uitstroomprofiel
Selecteer waar de leerling naartoe werkt — van Alfabetisering tot universiteit. Kies je niets, dan blijft het een gewone VO-toets.
4 Geef zo nodig de instroomfase op
Bij vmbo, havo en vwo verschijnt een extra keuze: onderbouw of bovenbouw. Dat maakt verschil — instroom in 2 havo heeft een ander streefniveau dan 4 havo.
💡 Bij de overige profielen (praktijkonderwijs, VSO, MBO, hbo, universiteit) verschijnt die keuze niet: daar geldt één streefniveau.
5 Genereer de toets
De vragen worden afgestemd op het bijbehorende taalniveau, en bij het nakijken wordt de taal tegen dat streefniveau beoordeeld.
💡 Op het 🌍 ISK-scherm zie je bij elke toets welk uitstroomprofiel is ingesteld, en daar bekijk je na het nakijken het ERK-beeld. Het profiel zelf stel je in bij het maken — niet meer achteraf.

3. De streefniveaus

Per profiel — en waar van toepassing per instroomfase — hoort een ERK-streefniveau:

UitstroomprofielStreefniveau
VSO · PraktijkonderwijsA1
vmbo basis/kader (onder- en bovenbouw)A2
MBO entree · MBO niveau 2A2
vmbo gl/tl — onderbouwA2
vmbo gl/tl — bovenbouwB1
havo · vwo — onderbouwB1
havo · vwo — bovenbouwB2
MBO niveau 3/4 (Staatsexamen NT2 I)B1
hbo · universiteit (Staatsexamen NT2 II)B2
⚠️ Over de herkomst van deze niveaus. De niveaus voor havo, MBO 3/4, hbo en universiteit komen letterlijk uit de LOWAN-toelichting van 2026. De overige niveaus zijn een zorgvuldige inschatting op basis van de oudere LOWAN-streefdoelen en worden nog geverifieerd. Gebruik ze dus als richtlijn — jouw vakinhoudelijke oordeel over de leerling blijft leidend.

4. Het ERK-beeld bekijken

1 Kijk de toets eerst na
Het ERK-beeld ontstaat bij het nakijken. Neem de toets dus gewoon af en kijk hem na via de normale nakijkflow.
2 Toon het beeld
Ga terug naar het ISK-scherm, kies de toets, en selecteer bij ERK-beeld per sessie de sessie. Klik Toon ERK-beeld.
💡 Zie je "geen sessies gevonden"? Dan is de toets nog niet afgenomen of nagekeken. Het ERK-beeld verschijnt daarna vanzelf.
3 Wat je ziet
Een inschatting van het taalniveau, afgezet tegen het streefniveau van het ingestelde profiel. Zo zie je of een leerling op koers ligt richting de uitstroombestemming — los van het cijfer voor de vakinhoud.

5. Voortgang per leerling

Naast het beeld per toets kun je de ISK-voortgang van een leerling volgen in het leerling-dossier. Zo zie je de ontwikkeling over meerdere toetsen heen, in plaats van één momentopname.

💡 Combineer dit met het NT2-profiel bij de leerling (zie "Ondersteuning voor leerlingen met een profiel"): dat zorgt ervoor dat taalfouten bij het nakijken niet worden aangerekend, terwijl de inhoud gewoon telt.

Deel C — Veelgestelde vragen

Korte antwoorden op de vragen die het vaakst gesteld worden.

🆘 Veelgestelde vragen

Klik op een vraag om het antwoord te zien.

📝 Toetsen maken en aanpassen

Hoe maak ik een toets?
Ga naar Toets maken en kies uit drie manieren: de AI laten genereren op onderwerp, vragen uitsluitend uit je eigen lesstof halen, of je eigen lesstof combineren met AI. Controleer daarna de vragen — je kunt zelf vragen toevoegen of verwijderen — en sla op. Zie ook de sectie "Voorbereiding".
Hoe gebruik ik mijn eigen lesstof voor een toets?
Je kunt je lesstof op verschillende manieren aanleveren op de pagina Eigen leerstof: tekst plakken (bijvoorbeeld uit Word of een website), een bestand uploaden (PDF, Word of .txt), of een afbeelding/scan uploaden — een foto of scan van een boekpagina (.jpg of .png), waarvan het systeem de tekst automatisch inleest. Zodra je lesstof is ingevoerd, kies je hoe je die gebruikt bij het maken van de toets: vanuit eigen leerstof (alleen jouw materiaal) of combineren met AI (jouw materiaal als basis, AI vult aan). Dat verschil bepaalt ook hoe strikt er wordt nagekeken — zie "Drie verschillende manieren om toetsen te maken".
Kan ik een toets ná het genereren nog aanpassen?
Ja. Na het maken verschijnt een ✏️ Bewerken-knop waarmee je de toets-editor opent. Daar pas je vragen, punten en het totaal aan, en stel je zo nodig de N-term/cesuur in. Per vraag kun je ook los op ✏️ Bewerken klikken. Zo houd je volledige controle over de uiteindelijke toets.
Hoe maak ik meerdere versies van een toets (tegen spieken)?
Gebruik de variant-functie: je maakt varianten a/b/c van dezelfde toets — zelfde inhoud en zwaarte, andere volgorde/formulering. Zie "Meerdere versies van een toets".
Hoe print of download ik een bronnenblad?
Bij een toets met bronnen vind je de knoppen 🖼️ Bronnenblad printen en ⬇️ Bronnenblad downloaden. Zo deel je de bronnen los van de vragen.

🚀 Sessie en afname

Hoe zet ik een toets klaar voor mijn klas?
Maak een sessie aan bij Sessie. Je krijgt een toegangscode; klik dan op ▶ Start sessie. De leerlingen verbinden met die code. Zie "Een toetssessie starten".
Kan ik live zien welke leerlingen bezig of klaar zijn?
Ja, met de 🖥️ Klassenmonitor op de sessie-pagina. Vul de Sessie-ID in en klik ▶ Monitor starten. Je ziet dan per leerling de status (actief, klaar) en die ververst automatisch. Met ⏹ Stoppen sluit je de monitor.
Een leerling was afwezig bij de toets — wat nu?
In het nakijkscherm klik je bij die leerling op de AFW-knop. De leerling krijgt dan geen cijfer maar wordt gemarkeerd als afwezig (oranje "AFW" in de cijferlijst), en er komt automatisch een inhaaltoets open te staan. Openstaande inhalen zie je op je dashboard. Vergiste je je? Met ↩ Herstel maak je de markering ongedaan.
Een leerling kan niet verbinden met de sessie.
Controleer of de toegangscode correct is overgenomen (hoofdlettergevoelig) en of de sessie daadwerkelijk gestart is (▶ Start sessie). Staat de school-WiFi archimedes-edu.nl toe? Zo niet, vraag IT om de site op de whitelist te zetten.

✅ Nakijken en cijfers

Wat betekenen de "denkniveaus" in het dossier?
Bij het maken van een toets bepaal je met de denkniveau-kiezer hoe de vragen verdeeld worden over de zes niveaus van Bloom (van onthouden tot creëren), met de RTTI-letters als bijschrift. In het leerling-dossier zie je per niveau een percentage met het aantal vragen erbij, zodat je terugziet waar het goed gaat en waar minder — bijvoorbeeld sterk in reproductie maar zwakker in transfer. Het is een beschrijving, geen oordeel: jij weegt het zelf.
Werken de denkniveaus ook voor het MBO en de ISK, en bij elke manier van nakijken?
Ja. Voor gewone toetsen gebruiken het MBO en de ISK hetzelfde scherm als het VO, dus je stelt de denkniveaus op dezelfde manier vooraf in. En de niveaus komen mee ongeacht hoe je nakijkt — digitaal, via een ingescande toets, met een correctiemodel of op basis van tekst. Bij elke manier wordt per vraag bijgehouden op welk niveau de leerling scoorde, zodat het terugkomt in het leerling-dossier. (De eigen beoordelingen van het MBO, zoals examendossiers, staan hier los van.)
De AI-beoordeling klopt niet — wat doe ik?
Pas de score handmatig aan via het ✏️-icoontje vóór je accordeert. De AI levert een voorstel; jouw oordeel is leidend. Pas als je accordeert, telt het cijfer mee.
Waarom staat er "VOORLEGGEN AAN DOCENT" bij een op zich goed antwoord?
Dat gebeurt bij toetsen die je vanuit je eigen leerstof hebt gemaakt. Het systeem kijkt dan strikt na: alleen tegen het door jou geaccordeerde correctiemodel en jouw leerstof. Een antwoord dat correct is maar buiten jouw leerstof valt, krijgt geen punten maar wordt aan jou voorgelegd — zodat jij beslist of het alsnog meetelt. Zie "Eigen leerstof als bron".
Wat betekent het lampje (💡) bij een cijfer?
Dat is het onderschatting-signaal: het systeem vermoedt dat de leerling de stof beter begrijpt dan de verwoording doet vermoeden (bijvoorbeeld door dyslexie of een taalbarrière). Het is een observatie, geen oordeel — het verlaagt nooit een cijfer. Zie "Het leerling-dossier".
Waarom zie ik bij sommige exacte vragen geen rekencontrole?
De extra rekencontrole doet bewust niet overal mee — bij onderwerpen waar een automatische controle niet betrouwbaar genoeg is (zoals natuurkunde-formules of ingewikkelde mol-berekeningen), en bij een minder goed leesbare scan. Dan kijkt het systeem gewoon na zoals bij andere vragen; er gaat niets verloren. Zie "Extra rekencontrole bij exacte vakken".
Kan ik een toets zwaarder laten meetellen in het gemiddelde?
Ja. In de cijferlijst klik je op de weging van een toetskolom en voer je een factor in (bijvoorbeeld ×1, ×1,5, ×2 of ×3). Die weging telt mee in de berekening van het gemiddelde.
Hoe krijg ik de cijfers in Magister of Somtoday?
Klik in de cijferlijst op ⬇ Export CSV. Kies eerst welke toets (of alle toetsen), en dan het formaat: Standaard, Magister of Somtoday CSV. Het bestand wordt gedownload; dat importeer je vervolgens in Magister of Somtoday. Zie "Cijfers exporteren".

📷 Handgeschreven toetsen (scan)

De scan wordt niet goed herkend — wat kan ik doen?
Zorg voor een scherpe, rechte scan met goed contrast. Bij een minder goed leesbare scan laat het systeem bepaalde extra controles (rekencontrole, onderschatting-signaal, profiel-duiding) bewust weg, omdat het anders de scanner zou beoordelen in plaats van de leerling. De gewone beoordeling gaat wel gewoon door. Je kunt ook de herkende tekst corrigeren en daarna opnieuw laten berekenen.

👥 Leerlingen en profielen

Hoe voeg ik leerlingen toe, en waar vind ik hun leerlingcode?
Bij Leerlingen maak je een klas aan en voeg je leerlingen toe: upload een CSV/Excel (kolommen: naam, en optioneel leerling_code) of plak/typ de namen (één per regel). Geef je geen code op, dan maakt het systeem er automatisch een. De leerlingcode staat daarna in de leerlingenlijst onder Leerlingen.
Hoe werken de leerlingprofielen bij het nakijken?
Zet het profiel per leerling aan bij Leerlingen. Elk profiel past het nakijken op een eigen manier aan: bij dyslexie wegen spelfouten mild mee (fouten die de betekenis veranderen tellen wel); bij dyscalculie onderscheidt het systeem een zuivere rekenfout van een nog niet-beheerste aanpak; bij NT2 en doof tellen taalfouten niet mee en telt de inhoud; bij ADHD en LVB weegt de inhoud, niet de presentatie of spelling; bij autisme kan een letterlijke interpretatie goedgerekend worden. Zie "Ondersteuning voor leerlingen met een profiel" voor alle profielen en wat ze bij het maken van de toets doen.

🔍 VO — plagiaat en authenticiteit

Beoordeelt het systeem mijn profielwerkstuk ook inhoudelijk?
Nee, bewust niet. Voor het profielwerkstuk bestaat geen landelijke beoordelingsnorm — DUO stelt daar geen regels voor, en elke school hanteert een eigen model. Ook het proces (logboek, begeleiding, presentatie) telt vaak mee, en dat kan een systeem niet zien. Archimedes doet hier alleen de authenticiteitscontrole; het cijfer bepaal je zelf. Zie "VO — Plagiaat en authenticiteit bij werkstukken".
Wat betekenen die 11 signalen precies?
Elk signaal kijkt naar een ander kenmerk van de tekst: coherentie, lexicale analyse, kennisspecificiteit, versievergelijking, stilometrie, metadata en schrijftempo, bronverificatie, peer-kalibratie, webplagiaat, AI-detectie (Copyleaks) en taalregister. Ze zijn onafhankelijk van elkaar — één afwijkend signaal zegt weinig, meerdere samen geven een beeld.
Er komt een hoge score uit — wat nu?
Een hoge score is geen bewijs van fraude, maar een aanleiding voor een gesprek. Ga naar het tabblad Vragen: daar staan verantwoordingsvragen die op dit werkstuk zijn toegespitst. Laat de leerling toelichten hoe bepaalde passages tot stand zijn gekomen. Het oordeel blijft aan jou.
Waarom is de eindscore de hoogste deel-score en niet het gemiddelde?
Omdat een gemiddelde één overgenomen hoofdstuk zou verdunnen. Bij een lange tekst wordt per deel gemeten; het hoogste deel bepaalt het eindsignaal. Zo blijft een enkel probleemhoofdstuk zichtbaar. In het rapport zie je ook het verloop over de tekst, dus je kunt precies zien welk deel afwijkt.
Er staat dat een controle "niet is uitgevoerd" — is dat erg?
Het betekent niet "geen risico". Het betekent alleen dat die controle niet kon draaien, bijvoorbeeld omdat er maar één versie is (dan kan er niets vergeleken worden) of omdat een externe dienst niet bereikbaar was. Het systeem vermeldt dit apart, zodat je niet ten onrechte denkt dat alles gecontroleerd is.
Waarom zou ik leerlingen meerdere versies laten inleveren?
Omdat het systeem de versies dan onderling vergelijkt. Je ziet of een werkstuk geleidelijk groeit — met correcties en uitbreidingen — of dat het plotseling in één keer af is. Bij het aanmaken van de opdracht geef je op hoeveel versies je minimaal wilt zien.
Kan ik ook een werkstuk analyseren dat op papier is ingeleverd?
Ja. Naast een PDF of Word-bestand uploaden kun je de tekst ook plakken. Bedenk wel dat signalen die metadata of versiegeschiedenis gebruiken dan minder opleveren — die informatie zit niet in geplakte tekst.

💼 MBO — bewijsstukken en examinering

Hoe krijg ik het kwalificatiedossier in het systeem?
Klik in het MBO-scherm op 🗂️ Opleidingen (SBB). Je haalt dossiers rechtstreeks uit het officiële SBB-register: de volledige landelijke catalogus in één keer, of een losse opleiding op CREBO-nummer. Bestaande opleidingen worden bijgewerkt, niet gedupliceerd.
Moet ik de hele catalogus importeren?
Nee. Wil je alleen jouw opleidingen, haal ze dan los op via het CREBO-nummer. De volledige import (alle kwalificaties uit alle 19 sectoren) is handig als je school breed opleidt of als je collega's later andere dossiers nodig hebben.
Ik zoek een opleiding maar vind hem niet — hoe zoek ik goed?
Zoek gewoon zoals je het zegt. Het systeem vertaalt docent-spreektaal naar de officiële SBB-termen, dus je hoeft de exacte dossiernaam niet te kennen.
Waartegen wordt een bewijsstuk precies beoordeeld?
Per competentie, met een oordeel O/V/G/U en een toelichting. Je ziet erbij tegen welke norm is beoordeeld: het mbo-niveau, de leerweg en de bijbehorende Dublin-descriptoren (kennis, vaardigheden, zelfstandigheid, verantwoordelijkheid) uit het NLQF-kader. Zo kun je altijd nagaan waarom een oordeel is gegeven.
Waarom 8 signalen bij het mbo en 11 in het VO?
Signalen als versievergelijking, stilometrie, metadata en peer-kalibratie hebben een reeks inleveringen of een vergelijkbare klasgroep nodig. Bij een los bewijsstuk is dat er niet, dus die controles zijn daar niet van toepassing. De overige acht draaien wel.
Telt het authenticiteitssignaal mee in het oordeel?
Nee. Het signaal beïnvloedt het competentie-oordeel niet en is uitdrukkelijk geen bewijs van fraude of plagiaat. Het is een hulpmiddel voor het gesprek tussen examinator en student. In het examendossier wordt het duidelijk gekaderd meegenomen: de examinator beoordeelt zelfstandig en is niet aan het signaal gebonden.
Een student levert een video in — wordt die beoordeeld?
Nee, niet automatisch. Je kunt de video uploaden en bekijken, maar het oordeel geef je zelf. Tekstuele bewijzen (portfolio, verslag, BPV-verslag) worden wél automatisch beoordeeld.
Kan ik een tweede examinator laten meebeoordelen?
Ja. Je kunt een tweede oordeel laten vastleggen naast dat van jezelf, elk met een eigen toelichting. Als het oordeel definitief is, accordeer je het — daarmee ligt het vast en telt het mee in het dossier van de student.
Hoe maak ik een toets Nederlands of Engels voor het mbo?
Met de gewone 📝 Toets maken-generator, net als in het VO — kies daar het mbo-niveau. De MBO-omgeving is bedoeld voor het beroepsgerichte deel: bewijsstukken, portfolio's en stageverslagen.
Wat kan ik meegeven aan de examencommissie?
Via het 📦 Examenarchief download je per student een volledig dossier als PDF: de opdracht, het bewijs, de oordelen en het authenticiteitssignaal, inclusief de norm waartegen is beoordeeld. Handig bij een audit of verantwoordingsgesprek.
Hoe weet ik of mijn leerlijn alle werkprocessen dekt?
Gebruik de dekkingscheck bij Mijn Aangemaakte Leerlijnen. Die laat zien welke werkprocessen van het dossier ergens in je leerlijn terugkomen en welke je nog mist. De leerlijn is ook als PDF te downloaden voor het opleidingsteam.

🌍 ISK — nieuwkomers en taalniveau

Wat is een uitstroomprofiel en moet ik dat instellen?
Het uitstroomprofiel is de bestemming waar de leerling naartoe werkt — van praktijkonderwijs tot universiteit. Daar hoort een ERK-streefniveau bij, en daartegen wordt de taalbeheersing gewogen. Instellen is niet verplicht: zonder profiel gedraagt de toets zich als een gewone VO-toets.
Wat gebeurt er als ik géén profiel instel?
Dan verandert er niets: de toets wordt gewoon nagekeken zoals elke andere toets, zonder ERK-beeld en zonder taalnormering tegen een streefniveau.
Verandert het cijfer door het ISK-profiel?
Nee. Het cijfer voor de vakinhoud blijft gewoon bestaan. Het ERK-beeld komt ernáást, als extra informatie over waar de leerling taalkundig staat. De vakinhoud wordt wel met taalcoulance beoordeeld, zodat een goed antwoord in nog onvolmaakt Nederlands niet dubbel wordt afgestraft.
Wat is het verschil tussen onderbouw en bovenbouw bij de instroomfase?
Het streefniveau verschilt. Een leerling die instroomt in de onderbouw van havo werkt toe naar B1; instroom in de bovenbouw vraagt B2. Die keuze verschijnt alleen bij vmbo, havo en vwo — bij de andere profielen geldt één streefniveau.
Waar vind ik het ERK-beeld?
Het ontstaat bij het nakijken. Neem de toets af, kijk hem na via de normale nakijkflow, ga dan naar het ISK-scherm, kies de toets en selecteer de sessie bij ERK-beeld per sessie. Zie je "geen sessies gevonden", dan is de toets nog niet nagekeken.
Waarom heeft alfabetisering geen ERK-niveau?
Dat is een bewuste keuze. Voor alfabetisering bestaan specialistische Cito-alfatoetsen; een AI-normering zou daar te weinig recht aan doen. Je kunt wel gewoon toetsen afnemen en nakijken, maar er komt geen ERK-beeld bij.
Kloppen die streefniveaus?
Deels zeker: de niveaus voor havo, MBO 3/4, hbo en universiteit komen letterlijk uit de LOWAN-toelichting van 2026. De overige zijn een zorgvuldige inschatting op basis van de oudere LOWAN-streefdoelen en worden nog geverifieerd. Gebruik ze als richtlijn — jouw oordeel over de leerling blijft leidend.
Wat is het verschil tussen het ISK-profiel bij de toets en het NT2-profiel bij de leerling?
Twee verschillende dingen die elkaar aanvullen. Het NT2-profiel zet je per leerling aan bij Leerlingen: dan worden taalfouten bij het nakijken niet aangerekend en telt de inhoud. Het ISK-uitstroomprofiel stel je per toets in: dat bepaalt tegen welk ERK-streefniveau de taalbeheersing wordt gewogen en levert het ERK-beeld op. Je kunt ze prima samen gebruiken.
Kan ik de taalontwikkeling over meerdere toetsen volgen?
Ja, via de ISK-voortgang in het leerling-dossier. Zo zie je de ontwikkeling over meerdere toetsen heen in plaats van één momentopname.

🗑️ Verwijderen en terughalen

Ik heb iets verwijderd — kan ik het terughalen?
Dat hangt af van wát je verwijderde. Toetsen en bestanden gaan naar de prullenbak (onder ⚙️ Beheer) en kun je met ↩ Herstel terugzetten, zolang je de prullenbak niet hebt geleegd. Scans en verwijderde cijferkolommen zijn niet herstelbaar. Zie "Verwijderen en de prullenbak".

🔧 Praktisch

Ik ben mijn wachtwoord vergeten of wil het wijzigen.
Vergeten: ga naar archimedes-edu.nl en klik "Wachtwoord vergeten". Wijzigen: dat kan als je ingelogd bent, via ⚙️ Beheer → 🔑 Wachtwoord wijzigen.
De website is niet bereikbaar op school.
Vraag de IT-afdeling om archimedes-edu.nl op de whitelist van het schoolnetwerk te zetten. Sommige schoolnetwerken blokkeren onbekende sites standaard.
Hoe maak ik mijn eigen scherm beter leesbaar?
Via ⚙️ Beheer → Toegankelijkheidsinstellingen pas je de weergave van je eigen scherm aan: grotere letters, meer regelafstand, een dyslexie-vriendelijke weergave, grote knoppen of een rustige weergave. Dit staat los van de profielen die je per leerling instelt.
Archimedes Edu — info@archimedes-edu.nl — archimedes-edu.nl
Archimedes Bots · KvK 95023704